2021-11-22
Projekt ustawy o sygnalistach wymaga dopracowania

Zgodnie z założeniami przyjętymi przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej 17 listopada 2021 r. zakończyły się konsultacje publiczne dotyczące projektu ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa. Istnieje zatem duża szansa, że w nadchodzących tygodniach możemy się spodziewać jego aktualizacji. Projekt ma na celu wdrożenie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii i został opublikowany na stronach Rządowego Centrum Legislacji 18 października 2021 r.

Aktualizacja, czy może poprawienie projektu ustawy, byłaby bardzo pożądana, ponieważ bez niej postanowienia projektu w obecnym kształcie nasuwają wiele wątpliwości i mogą powodować uzasadnione obawy co do funkcjonowania zawartych w nim przepisów w praktyce. Wśród licznych tego rodzaju zagadnień jako przykłady można podać nieprecyzyjne przepisy dotyczące momentu, w którym rozpoczyna się ochrona sygnalisty i czasu jej trwania lub to, że projekt przewiduje ochronę osoby pomagającej sygnaliście w dokonaniu zgłoszenia, nie precyzując jednak, jak taką pomoc należy rozumieć.

Zgłoszenia wewnętrzne

Jeśli chodzi o zapisy budzące mniej wątpliwości, to zgodnie z obecnym brzemieniem projektu ustawy pracodawcy zatrudniający co najmniej 50 pracowników powinni utworzyć kanały, za pomocą których sygnaliści będą mogli dokonywać tzw. zgłoszeń wewnętrznych, czyli przekazywać informacje na temat zaobserwowanych przez nich naruszeń prawa lub nieprawidłowości. Projekt przewiduje dwa istotne wyjątki od tego obowiązku. Otóż pracodawcy prowadzący działalność w obszarze szeroko rozumianego sektora finansowego będą musieli stworzyć system dokonywania zgłoszeń, nawet jeśli zatrudniają mniej niż 50 pracowników. Natomiast pracodawcy zatrudniający między 50 a 250 pracowników mają czas na utworzenie kanałów zgłoszeniowych do 17 grudnia 2023 r.

Nota bene, zgodnie z wdrażaną dyrektywą, polska ustawa powinna wejść w życie 17 grudnia 2021 r. Uważam jednak, że biorąc pod uwagę wstępny stopień zaawansowania prac legislacyjnych, jest bardzo prawdopodobne, że wejdzie ona w życie dopiero na początku 2022 r.

Procedura dokonywania zgłoszeń

Utworzenie wewnętrznych kanałów zgłoszeniowych oznacza między innymi opracowanie procedury określającej sposób składania zgłoszeń, w tym ustalenie, czy zgłoszenia mogą być składane anonimowo. Procedura powinna między innymi wskazywać jednostkę w strukturze firmy, która będzie zgłoszenia przyjmować, a także jednostkę, która będzie je  analizować. Ponadto w procedurze powinien być ustalony sposób, w jaki należy rozpatrywać zgłoszenia, czas rozpatrywania zgłoszeń (przy założeniu jednak, że nie dłużej niż 3 miesiące), a także to, jakie działania mogą zostać podjęte, jeśli naruszenie zostanie potwierdzone. Obowiązkowe będzie prowadzenie rejestru zgłoszeń i przechowywanie informacji dotyczących poszczególnych zawiadomień przez okres 5 lat.

Procedura powinna znaleźć się w treści regulaminu zgłoszeń wewnętrznych, będącego obligatoryjnym i zarazem podstawowym dokumentem określającym zasady związane z dokonywaniem i rozpatrywaniem zawiadomień składanych przez sygnalistów.

Regulamin zgłoszeń wewnętrznych

Projekt ustawy przewiduje, że pracodawca ustala treść regulaminu po konsultacji z zakładową organizacją związkową, a jeśli u danego pracodawcy nie działają związki zawodowe, to z przedstawicielami pracowników. Projektodawca nie sprecyzował jednak, ani jak długo powinny trwać konsultacje, ani w jakiej formie powinny być prowadzone, ani też – co najważniejsze – czy ich rezultat jest wiążący dla pracodawcy. Obecna treść projektu sugeruje, że postulaty strony społecznej nie będą dla pracodawcy wiążące. Niemniej nie sposób wykluczyć także interpretacji analogicznej jak w przypadku konsultacji dotyczących planowanych zwolnień grupowych. W takim przypadku, w razie braku porozumienia ze stroną społeczną, pracodawca ustalałby regulamin samodzielnie, ale uwzględniając – w miarę możliwości – propozycje przedstawione w ramach konsultacji przez zakładowe organizacje związkowe.

Udział strony społecznej w przygotowaniu regulaminu zgłoszeń wewnętrznych może w pewnych okolicznościach być wyzwaniem dla pracodawców. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy związki zawodowe będą naciskały na wprowadzenie rozwiązań w zakresie składania czy rozpatrywania zgłoszeń innych niż te, które zaplanował pracodawca.

Po ustaleniu i skonsultowaniu treści regulaminu zgłoszeń wewnętrznych należy go podać do wiadomości pracowników w sposób przyjęty u danego pracodawcy, np. umieszczając w intranecie i rozsyłając mailem, czy wywieszając na tablicy ogłoszeń. Regulamin wchodzi w życie po upływie dwóch tygodni od ogłoszenia. Dodatkowo, pracodawca będzie zobowiązany zapoznać pracowników z regulaminem przed dopuszczeniem ich do pracy. Zawarte w projekcie regulacje dotyczące wprowadzenia regulaminu zgłoszeń wewnętrznych są co do zasady zbieżne z dobrze znanymi w prawie pracy rozwiązaniami dotyczącymi wprowadzania regulacji wewnętrznych pracodawcy, np. regulaminu pracy, i moim zdaniem powinny być stosowane i intepretowane w sposób analogiczny.

Na obecnym etapie procesu legislacyjnego Departament Prawa Pracy w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej powinien przeanalizować sugestie i uwagi zgłoszone w toku konsultacji publicznych. Postulowanym kolejnym krokiem powinno być zaktualizowanie projektu ustawy.

 




Dodaj komentarz
Nick/Pseudonim
WWW
Treść
Subskrybuj

Powiadamiaj mnie o nowych komentarzach do tego artykułu
E-mail (ukryty)


Bądź na bieżąco

Możesz zaprenumerować ten blog. Wpisz adres e-mail, a powiadomienie o nowym wpisie dostaniesz na swoją skrzynkę. 


O serwisie

Blog zespołu prawa pracy polskiego biura Eversheds Sutherland. Piszemy o prawnych aspektach związanych z zatrudnieniem, istotnych z punktu widzenia przedsiębiorców. Omawiamy obowiązujące przepisy prawa pracy, orzecznictwo oraz interpretacje wydane przez Państwową Inspekcję Pracy i Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej.

 

Śledzimy planowane zmiany przepisów
i odnosimy się do aktualnych problemów
na gruncie prawa pracy. 

O autorach
Poznaj inne nasze serwisy

Blog W ramach regulacji
Blog EuroZamowienia.pl
Blog IPwSieci.pl
Blog PrzepisNaEnergetyke.pl

Ostatnie komentarze
Archiwum
2021
Tagi
Kodeks pracy (31)nowelizacja (18)umowa o pracę (13)obowiązki pracodawcy (12)orzecznictwo SN (11)
orzecznictwo (11)Legal Alert (9)wypowiedzenie umowy o pracę (9)dane osobowe (9)rozwiązanie umowy o pracę (9)whistleblowing (7)okres wypowiedzenia (7)prawo UE (7)czas pracy (7)umowa na czas określony (7)ochrona interesów pracodawcy (6)artykuły prasowe (6)sygnaliści (6)uprawnienia związane z rodzicielstwem (6)dyskryminacja (6)urlop wychowawczy (6)COVID-19 (5)urlopy macierzyńskie (5)bhp (5)sąd pracy (5)urlop rodzicielski (5)odpowiedzialność pracownika (4)ubezpieczenia społeczne (4)odszkodowanie (4)minimalne warunki zatrudnienia (4)Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (4)ochrona danych osobowych (4)dodatkowy urlop macierzyński (4)zakaz konkurencji (4)delegowanie (4)odpowiedzialność pracodawcy (4)urlop wypoczynkowy (3)niezdolność do pracy (3)przejęcie pracowników (3)bezpieczne i higieniczne warunki pracy (3)naruszenie obowiązków przez pracownika (3)dopuszczenie do pracy (3)zmiana pracodawcy (3)składki ZUS (3)przejście zakładu pracy (3)monitoring pracowników (3)RODO (3)dni wolne od pracy (3)zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy (3)rozkład czasu pracy (3)rekrutacja (3)odpowiedzialność za wypadek przy pracy (2)ruchomy czas pracy (2)okres zasiłkowy (2)urlop bezpłatny (2)bring your own device (2)kontrakt menadżerski (2)dieta (2)wstępne badania lekarskie (2)podróż służbowa (2)związki zawodowe (2)praca w niedziele i święta (2)elektroniczne zwolnienie lekarskie (2)odpowiedzialność za naruszenie przepisów bhp (2)zwolnienia grupowe (2)okres rozliczeniowy (2)porozumienie (2)zakładowy fundusz świadczeń socjalnych (2)wypadek przy pracy (2)świadectwo pracy (2)elastyczne formy zatrudnienia (2)Ustawa o jawności życia publicznego (2)dbanie o dobro zakładu pracy (2)brexit (2)BYOD (2)praca zdalna (2)skierowanie na badania wstępne (2)molestowanie (2)przekazywanie danych osobowych (2)zasiłek macierzyński (2)terminy (2)naruszenie przepisów bhp (2)badania kontrolne (2)uprawnienia pracodawcy (2) (2)odpowiedzialność solidarna wykonawcy i podwykonawcy (1)Pracownicze Plany Kapitałowe (1)leasing pracowniczy (1)ustawa wypadkowa (1)regulamin pracy (1)zadośćuczynienie za krzywdę (1)referencje (1)oświadczenie dotyczące delegowania pracownika (1)Opodatkowanie dochodów (1)umowa przedwstępna (1)warunki zatrudnienia pracowników delegowanych (1)elektroniczny papieros (1)wynagrodzenia managerów (1)mobbing (1)list intencyjny (1)urlop macierzyński członka najbliższej rodziny (1) (1)Chambers & Partners (1)zatrudnianie cudzoziemców (1)nowelizacja ustawy o minimalnym wynagrodzeniu (1)Background screening (1)podział urlopu macierzyńskiego (1)Przetwarzanie danych osobowych pracowników (1)cudzoziemcy (1)czas wolny (1)potwierdzanie warunków (1)Kontrakty Kupidyna (1)praca zmianowa (1)Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego (1)pracownik tymczasowy (1)pokemongo (1)Nowelizacja KPC (1)outsourcing (1)kary porządkowe (1)ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych (1) (1)Trybunał Konstytucyjny (1)wyjazd służbowy (1)ochrona przedemerytalna (1)obowiązki osoby kierującej pracownikami (1)skierowanie na badania kontrolne (1) (1)zakaz handlu (1)dokumentacja pracownicza (1)weksel własny (1)dokumentacja dotycząca pracy delegowanych pracowników (1)compliance (1)zasiłek chorobowy (1)działalność gospodarcza (1)Zatrudnienie członka zarządu (1)renta (1)weksel (1)osoba upoważniona do kontaktu z PIP (1)Proseed (1)Wynagrodzenie członka zarządu (1)pracownicy mobilni (1)oferta (1)nowe obowiązki pracodawców zagranicznych (1) (1)opracowania (1)ustawa kominowa (1)Employment Law in Europe (1)zagraniczna podróż służbowa (1)istotne elementy umowy o pracę (1)urlop macierzyński ojca (1)swobodny przepływ pracowników (1)minimalna stawka godzinowa (1)urlop macierzyński (1)praca w sobotę (1)prace wzbronione kobietom (1)związki uczuciowe w pracy (1)centra usług (1)siedem dni na doręczenie zwolnienia lekarskiego (1)praca tymczasowa (1)pokemon (1)Przywrócenie do pracy (1)delegacja (1)Indywidualne rachunki składkowe (1)powrót do pracy po długiej nieobecność (1)ZUS (1)due diligence (1)obniżenie wieku emerytalnego (1)
więcej...