2017-10-25
Whistleblowing – sygnaliści w nowej odsłonie?

whistleblowingWe wtorek 24 października br. został ogłoszony tekst rządowego projektu ustawy o jawności życia publicznego. Jak wynika z uzasadnienia projektu, celem ustawy ma być wzmocnienie transparentności państwa. Ma ona dotyczyć głównie podmiotów z sektora publicznego, urzędników i osób pełniących funkcje publiczne. Jednakże niektóre z planowanych regulacji mają dotyczyć wszystkich pracodawców, a także w pewnym zakresie wszystkich przedsiębiorców, którzy w rozumieniu ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej są co najmniej średnimi przedsiębiorcami. To, co jest ważne z punktu widzenia pracodawców, to bardzo daleko idąca ochrona, jaką proponowane przepisy rozciągają nad sygnalistami.

Obecnie trudno wypowiadać się co do ostatecznego kształtu ustawy, a także tego, czy i kiedy wejdzie ona w życie. Jednakże już teraz warto zwrócić uwagę na niektóre jej przepisy, gdyż na gruncie prawa pracy przewidują one zupełnie nowe rozwiązania w zakresie ochrony tzw. sygnalistów. Kwestia statusu prawnego sygnalistów została uregulowana w wielu krajach w Europie i na świecie. Dotychczas w Polsce podobne regulacje dotyczyły tylko podmiotów z sektora finansowego, a w pozostałym zakresie zagadnienie to nie było uregulowane. Proponowana ustawa o jawności życia publicznego zmienia ten stan rzeczy.

Zgodnie z projektem ustawy sygnalista to osoba fizyczna lub przedsiębiorca, której współpraca z wymiarem sprawiedliwości może niekorzystnie wpłynąć na jej sytuację życiową, zawodową lub materialną. Współpraca z wymiarem sprawiedliwości ma polegać na zgłoszeniu informacji o możliwości popełnienia przestępstwa przez podmiot, z którym sygnalista jest związany umową o pracę lub innym stosunkiem umownym.

O nadaniu statusu sygnalisty decyduje prokurator, w przypadku przekazania wiarygodnych informacji dotyczących możliwości popełnienia przestępstwa, takiego jak między innymi: płatnej protekcji, oszustwa, wyrządzenie szkody w obrocie gospodarczym, praniu brudnych pieniędzy, niwelowaniu dokumentacji działalności gospodarczej czy rozpowszechnianiu nieprawdziwych informacji w obrocie papierów wartościowych. Status sygnalisty obowiązywać będzie do czasu umorzenia postępowania albo prawomocnego zakończenia sprawy wyrokiem sądu. Prokurator może także uchylić postanowienie o nadaniu statusu sygnalisty jeśli np. ujawnione informacje nie umożliwiają wszczęcia postępowania.

Z punktu widzenia pracodawców istotna jest bardzo daleko idąca ochrona, którą proponowane przepisy rozciągają nad sygnalistami. W czasie trwania postępowania oraz w okresie jednego roku po jego zakończeniu, bez zgody prokuratora pracodawca nie będzie mógł rozwiązać umowy o pracę sygnalisty ani zmienić na niekorzyść jego warunków zatrudnienia (w zakresie miejsca pracy, czasu pracy czy wynagrodzenia). Pracodawca będzie musiał także uzasadnić swój wniosek do prokuratora w powyższym zakresie.

Nasuwa się wątpliwość, czy zgoda będzie wymagana także w przypadku rozwiązania umowy pracę oraz zmiany warunków pracy w porozumieniu z sygnalistą. Projektowane zmiany nie określają też terminu, w którym prokurator powinien ustosunkować się do wniosku – zaadresowanie tej kwestii jest szczególnie istotne z punktu widzenia wymogu, aby przyczyna wypowiedzenia była aktualna oraz zasady wynikającej z art. 52§2 Kodeksu pracy, tj. rozwiązania umowy bez wypowiedzenia w terminie jednego miesiąca od uzyskania przez pracodawcę wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy.

Projektodawca przewidział także sankcje w przypadku rozwiązania umowy o pracę sygnalisty albo zmiany warunków jego zatrudnienia bez zgody prokuratora, na skutek zgłoszenie przez sygnalistę informacji o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. W takim przypadku sygnalista będzie mógł dochodzić odszkodowania w wysokości jego wynagrodzenia za pracę za okres dwóch lat.

Przepisy przewidują także analogiczną ochronę i uprawnienia dla osób zatrudnionych na innej podstawie niż umowa o pracę.

Warto także zwrócić uwagę na nowe obowiązki, które projektowane przepisy nakładają na przedsiębiorcę będącego co najmniej średnim przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Dotyczą one stosowania wewnętrznych procedur antykorupcyjnych w celu przeciwdziałania przypadkom dokonywania przez osoby działające w imieniu lub na rzecz tego przedsiębiorcy niektórych przestępstw, określonych w projekcie ustawy.

Zgodnie z projektowanymi przepisami powyższe oznacza stosowanie środków organizacyjnych, kadrowych i technicznych mających na celu przeciwdziałanie tworzeniu otoczenia sprzyjającego przypadkom popełnienia niektórych przestępstw.  Może to nastąpić w formie np. zapoznawania osób zatrudnianych przez przedsiębiorcę z zasadami odpowiedzialności karnej za przestępstwa, opracowania kodeksu etycznego przedsiębiorstwa, który miałby być podpisany przez każdego pracownika, współpracownika i kontrahenta firmy, czy określenie wewnętrznej procedury i wytycznych dotyczących otrzymywanych prezentów i innych korzyści przez pracowników.

Projektowana ustawa jest dopiero na początku ścieżki legislacyjnej. Projekt został poddany konsultacjom publicznym, których efekt poznamy prawdopodobnie 6 listopada br.




Dodaj komentarz
Nick/Pseudonim
E-mail (ukryty)
WWW
Treść
Subskrybuj

Powiadamiaj mnie o nowych komentarzach do tego artykułu
E-mail (ukryty)


Bądź na bieżąco

Możesz zaprenumerować ten blog. Wpisz adres e-mail, a powiadomienie o nowym wpisie dostaniesz na swoją skrzynkę. 


O serwisie

Omawiamy obowiązujące przepisy prawa pracy, orzecznictwo oraz interpretacje wydane przez Państwową Inspekcję Pracy i Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej.

 

Śledzimy planowane zmiany przepisów
i odnosimy się do aktualnych problemów
z dziedziny prawa pracy.

Poznaj inne nasze serwisy

Blog EuroZamowienia.pl
Blog IPwSieci.pl
Blog PrawoMówni.pl
Blog PrzepisNaEnergetyke.pl
Blog LepszaTaktyka.pl

Polecamy

Korzystanie z social media
w pracy


Poznaj podejście europejskich
firm do aktywności pracowników
w internecie. Więcej 

O autorach
Ostatnie komentarze
Archiwum
2018
Tagi
Kodeks pracy (28)nowelizacja (15)umowa o pracę (12)orzecznictwo SN (11)orzecznictwo (10)
wypowiedzenie umowy o pracę (9)obowiązki pracodawcy (9)rozwiązanie umowy o pracę (9)Legal Alert (7)prawo UE (7)umowa na czas określony (7)okres wypowiedzenia (7)czas pracy (6)dyskryminacja (6)urlop wychowawczy (6)ochrona interesów pracodawcy (6)artykuły prasowe (6)dane osobowe (5)uprawnienia związane z rodzicielstwem (5)urlopy macierzyńskie (5)sąd pracy (5)urlop rodzicielski (5)dodatkowy urlop macierzyński (4)zakaz konkurencji (4)bhp (4)odpowiedzialność pracownika (4)ubezpieczenia społeczne (4)minimalne warunki zatrudnienia (4)odszkodowanie (4)Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (4)naruszenie obowiązków przez pracownika (3)dopuszczenie do pracy (3)zmiana pracodawcy (3)przejście zakładu pracy (3)delegowanie (3)zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy (3)odpowiedzialność pracodawcy (3)rekrutacja (3)urlop wypoczynkowy (3)niezdolność do pracy (3)whistleblowing (3)sygnaliści (3)przejęcie pracowników (3)ochrona danych osobowych (2)odpowiedzialność za naruszenie przepisów bhp (2)zwolnienia grupowe (2)porozumienie (2)zakładowy fundusz świadczeń socjalnych (2)okres rozliczeniowy (2)świadectwo pracy (2)wypadek przy pracy (2)Ustawa o jawności życia publicznego (2)dbanie o dobro zakładu pracy (2)składki ZUS (2)BYOD (2)skierowanie na badania wstępne (2)przekazywanie danych osobowych (2)terminy (2)zasiłek macierzyński (2)badania kontrolne (2)naruszenie przepisów bhp (2)dni wolne od pracy (2)rozkład czasu pracy (2)odpowiedzialność za wypadek przy pracy (2)urlop bezpłatny (2)okres zasiłkowy (2)kontrakt menadżerski (2)bring your own device (2)dieta (2)bezpieczne i higieniczne warunki pracy (2)wstępne badania lekarskie (2)podróż służbowa (2)związki zawodowe (2)praca zmianowa (1)Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego (1)pracownik tymczasowy (1)praca w niedziele i święta (1)pokemongo (1)outsourcing (1)kary porządkowe (1)elektroniczne zwolnienie lekarskie (1)ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych (1) (1)wyjazd służbowy (1)ochrona przedemerytalna (1)skierowanie na badania kontrolne (1) (1)obowiązki osoby kierującej pracownikami (1)dokumentacja pracownicza (1)weksel własny (1)dokumentacja dotycząca pracy delegowanych pracowników (1)compliance (1)elastyczne formy zatrudnienia (1)działalność gospodarcza (1)Zatrudnienie członka zarządu (1)zasiłek chorobowy (1)weksel (1)osoba upoważniona do kontaktu z PIP (1)renta (1)Wynagrodzenie członka zarządu (1)Proseed (1)pracownicy mobilni (1)oferta (1)nowe obowiązki pracodawców zagranicznych (1) (1)opracowania (1)ustawa kominowa (1)zagraniczna podróż służbowa (1)istotne elementy umowy o pracę (1)urlop macierzyński ojca (1)monitoring pracowników (1)Employment Law in Europe (1)minimalna stawka godzinowa (1)swobodny przepływ pracowników (1)urlop macierzyński (1)RODO (1)praca w sobotę (1)prace wzbronione kobietom (1)centra usług (1)siedem dni na doręczenie zwolnienia lekarskiego (1)praca tymczasowa (1)uprawnienia pracodawcy (1)pokemon (1)delegacja (1)Indywidualne rachunki składkowe (1)powrót do pracy po długiej nieobecność (1) (1)due diligence (1)obniżenie wieku emerytalnego (1)odpowiedzialność solidarna wykonawcy i podwykonawcy (1)leasing pracowniczy (1)ustawa wypadkowa (1)regulamin pracy (1)ruchomy czas pracy (1)referencje (1)oświadczenie dotyczące delegowania pracownika (1)zadośćuczynienie za krzywdę (1)Opodatkowanie dochodów (1)umowa przedwstępna (1)warunki zatrudnienia pracowników delegowanych (1)elektroniczny papieros (1)wynagrodzenia managerów (1)list intencyjny (1)urlop macierzyński członka najbliższej rodziny (1) (1)nowelizacja ustawy o minimalnym wynagrodzeniu (1)Chambers & Partners (1)zatrudnianie cudzoziemców (1)Background screening (1)podział urlopu macierzyńskiego (1)Przetwarzanie danych osobowych pracowników (1)czas wolny (1)potwierdzanie warunków (1)cudzoziemcy (1)
więcej...