2014-10-29
Praca w soboty: wynagrodzenie czy czas wolny?

Ostatnio w mediach często podnoszony jest temat dyskutowanej w Sejmie zmiany przepisów Kodeksu pracy dotyczących tzw. pracy w soboty (art. 151(3) k.p). Proponowane zmiany zakładają wprowadzenie możliwości rekompensowania takiej pracy nie tylko czasem wolnym, ale również dodatkiem za pracę w godzinach nadliczbowych. Ostateczny kształt zmian nie jest jeszcze znany, jednak propozycję wyraźnego uregulowania możliwości płacenia za pracę w soboty uważam za słuszną. Odpowiada ona bowiem realnym problemom pracodawców i sankcjonuje rozwiązanie stosowane w praktyce.

Co do zasady, zgodnie z art. 129 par. 1 k.p., czas pracy nie może przekraczać ośmiu godzin na dobę i przeciętnie czterdziestu godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. W pewnym uproszczeniu oznacza to, że pracodawca może ułożyć rozkład czasu pracy obejmujący pięć dni w tygodniu. Co do zasady niedziele (a także dni, w które przypadają święta państwowe – dni ustawowo wolne od pracy) zawsze muszą być dniami wolnymi z wyjątkiem przypadków przewidzianych w przepisach k.p. Natomiast wolne soboty wynikają z zasady pięciodniowego tygodnia pracy. Inaczej mówiąc, zwyczajowo pracodawcy na ogół planują pięć dni od poniedziałku do piątku jako dni pracy, w niedziele muszą zapewnić dni wolne, a więc pozostały (szósty) dzień, czyli na ogół sobota, również musi być wolny. Jednakże nie ma przeszkód aby ustalić inny niż sobota dzień jako dzień rozkładowo wolny, wynikający z zasady pięciodniowego tygodnia pracy.

Co więcej, istnieje możliwość zlecania pracy w tym szóstym dniu (np. w soboty), który zgodnie z rozkładem pracy jest dniem wolnym, w okolicznościach, w których można zlecać pracę w godzinach nadliczbowych. Dyskusja tocząca się obecnie dotyczy formy, w jakiej taka praca może być zrekompensowana. W aktualnym stanie prawnym, w zamian za pracę w soboty (lub inny „szósty” dzień rozkładowo wolny) należy udzielić pracownikowi po uzgodnieniu z nim, innego dnia wolnego. Jest to jedyna przewidziana w k.p. forma rekompensaty za pracę w ten dzień. Oddać należy cały dzień wolny, bez względu na liczbę przepracowanych godzin i taka rekompensata powinna przypadać do końca danego okresu rozliczeniowego. Jeśli pracodawca postąpi inaczej, to co do zasady narusza przepisy o czasie pracy, narażając się na karę grzywny na podstawie art. 281 pkt 5 k.p. (tj. od 1.000 do 30.000 pln).

Obecne rozwiązanie uważam za niepraktyczne. W pewnych okolicznościach pracodawcy mogą nie mieć możliwości oddania dania wolnego w tym samym okresie rozliczeniowym. Będzie to miało miejsce np. wtedy gdy praca w „szóstym” dniu nastąpi pod koniec okresu rozliczeniowego i ze względów obiektywnych nie będzie szansy udzielenia całego dnia wolnego pracownikowi (np. pracownik zachoruje i pozostanie niezdolny od pracy do końca okresu rozliczeniowego).

Nieudzielenie dnia wolnego oznaczać będzie również na ogół przekroczenie tygodniowej normy czasu pracy i konieczność wypłacenia pracownikowi wynagrodzenia z dodatkiem 100% za pracę w godzinach nadliczbowych, za każdą godzinę pracy w „szóstym” dniu. W praktyce wielu pracodawców stosuje właśnie tę formę rekompensaty, mimo że nie jest ona wprost przewidziana w obecnie obowiązujących przepisach.

Warto porównać omawiane rozwiązanie ustawowe z zasadami rekompensowania pracy w niedziele i święta. Zgodnie z przepisami, za pracę w niedzielę należy oddać dzień wolny w ciągu sześciu dni kalendarzowych poprzedzających albo następujących po takiej niedzieli, a jeśli jest to niemożliwe, to do końca okresu rozliczeniowego. Jeśli i to okaże się niemożliwe, to pracownik ma prawo do dodatku do wynagrodzenia w wysokości 100% za każdą godzinę pracy. W przypadku pracy w święta – zasadą jest oddanie dnia wolnego do końca okresu rozliczeniowego, a jeśli to nie będzie możliwe - wypłata dodatku w wysokości 100% za każdą przepracowaną w święto godzinę.

Moim zdaniem, zastosowanie do rekompensaty pracy w „szóstym” dniu zasad analogicznych jak w przypadku rekompensat za pracę w niedziele albo w święta, byłoby rozwiązaniem korzystnym, ponieważ wyeliminowałoby obecnie obowiązujące, zbyt sztywne rozwiązanie ustawowe. W sytuacjach obiektywnej niemożliwości oddania dnia wolnego powoduje ono, niejako automatycznie, naruszenie przepisów k.p. przez pracodawców.




Dodaj komentarz
Nick/Pseudonim
WWW
Treść
Subskrybuj

Powiadamiaj mnie o nowych komentarzach do tego artykułu
E-mail (ukryty)


Bądź na bieżąco

Możesz zaprenumerować ten blog. Wpisz adres e-mail, a powiadomienie o nowym wpisie dostaniesz na swoją skrzynkę. 


O serwisie

Omawiamy obowiązujące przepisy prawa pracy, orzecznictwo oraz interpretacje wydane przez Państwową Inspekcję Pracy i Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej.

 

Śledzimy planowane zmiany przepisów
i odnosimy się do aktualnych problemów
z dziedziny prawa pracy.

Poznaj inne nasze serwisy

Blog EuroZamowienia.pl
Blog IPwSieci.pl
Blog PrawoMówni.pl
Blog PrzepisNaEnergetyke.pl
Blog LepszaTaktyka.pl

Polecamy

Korzystanie z social media
w pracy


Poznaj podejście europejskich
firm do aktywności pracowników
w internecie. Więcej 

O autorach
Ostatnie komentarze
Archiwum
2018
Tagi
Kodeks pracy (30)nowelizacja (18)umowa o pracę (13)obowiązki pracodawcy (11)orzecznictwo SN (11)
orzecznictwo (10)Legal Alert (9)wypowiedzenie umowy o pracę (9)rozwiązanie umowy o pracę (9)okres wypowiedzenia (7)prawo UE (7)czas pracy (7)umowa na czas określony (7)uprawnienia związane z rodzicielstwem (6)dane osobowe (6)dyskryminacja (6)urlop wychowawczy (6)ochrona interesów pracodawcy (6)artykuły prasowe (6)urlopy macierzyńskie (5)sąd pracy (5)urlop rodzicielski (5)Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (4)dodatkowy urlop macierzyński (4)zakaz konkurencji (4)bhp (4)odpowiedzialność pracodawcy (4)odpowiedzialność pracownika (4)ubezpieczenia społeczne (4)odszkodowanie (4)minimalne warunki zatrudnienia (4)ochrona danych osobowych (3)naruszenie obowiązków przez pracownika (3)dopuszczenie do pracy (3)zmiana pracodawcy (3)przejście zakładu pracy (3)delegowanie (3)dni wolne od pracy (3)zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy (3)rozkład czasu pracy (3)rekrutacja (3)urlop wypoczynkowy (3)niezdolność do pracy (3)whistleblowing (3)sygnaliści (3)przejęcie pracowników (3)bezpieczne i higieniczne warunki pracy (2)dieta (2)wstępne badania lekarskie (2)podróż służbowa (2)związki zawodowe (2)praca w niedziele i święta (2)odpowiedzialność za naruszenie przepisów bhp (2)zwolnienia grupowe (2)okres rozliczeniowy (2)porozumienie (2)zakładowy fundusz świadczeń socjalnych (2)wypadek przy pracy (2)świadectwo pracy (2)elastyczne formy zatrudnienia (2)Ustawa o jawności życia publicznego (2)dbanie o dobro zakładu pracy (2)składki ZUS (2)BYOD (2)monitoring pracowników (2)skierowanie na badania wstępne (2)przekazywanie danych osobowych (2)RODO (2)zasiłek macierzyński (2)terminy (2)naruszenie przepisów bhp (2)badania kontrolne (2)uprawnienia pracodawcy (2)odpowiedzialność za wypadek przy pracy (2)ruchomy czas pracy (2)okres zasiłkowy (2)urlop bezpłatny (2)bring your own device (2)kontrakt menadżerski (2)list intencyjny (1)urlop macierzyński członka najbliższej rodziny (1) (1)Chambers & Partners (1)zatrudnianie cudzoziemców (1)nowelizacja ustawy o minimalnym wynagrodzeniu (1)Background screening (1)podział urlopu macierzyńskiego (1)Przetwarzanie danych osobowych pracowników (1)cudzoziemcy (1)czas wolny (1)potwierdzanie warunków (1)praca zmianowa (1)Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego (1)pracownik tymczasowy (1)pokemongo (1)outsourcing (1)kary porządkowe (1)elektroniczne zwolnienie lekarskie (1)ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych (1) (1)wyjazd służbowy (1)ochrona przedemerytalna (1)obowiązki osoby kierującej pracownikami (1)skierowanie na badania kontrolne (1) (1)zakaz handlu (1)dokumentacja pracownicza (1)weksel własny (1)dokumentacja dotycząca pracy delegowanych pracowników (1)compliance (1)zasiłek chorobowy (1)działalność gospodarcza (1)Zatrudnienie członka zarządu (1)renta (1)weksel (1)osoba upoważniona do kontaktu z PIP (1)Proseed (1)Wynagrodzenie członka zarządu (1)pracownicy mobilni (1)oferta (1)nowe obowiązki pracodawców zagranicznych (1) (1)opracowania (1)ustawa kominowa (1)Employment Law in Europe (1)zagraniczna podróż służbowa (1)istotne elementy umowy o pracę (1)urlop macierzyński ojca (1)swobodny przepływ pracowników (1)minimalna stawka godzinowa (1)urlop macierzyński (1)praca w sobotę (1)prace wzbronione kobietom (1)centra usług (1)siedem dni na doręczenie zwolnienia lekarskiego (1)praca tymczasowa (1)pokemon (1)delegacja (1)Indywidualne rachunki składkowe (1)powrót do pracy po długiej nieobecność (1) (1)due diligence (1)obniżenie wieku emerytalnego (1)odpowiedzialność solidarna wykonawcy i podwykonawcy (1)Pracownicze Plany Kapitałowe (1)leasing pracowniczy (1)ustawa wypadkowa (1)regulamin pracy (1)zadośćuczynienie za krzywdę (1)referencje (1)oświadczenie dotyczące delegowania pracownika (1)Opodatkowanie dochodów (1)umowa przedwstępna (1)warunki zatrudnienia pracowników delegowanych (1)elektroniczny papieros (1)wynagrodzenia managerów (1)
więcej...